![Dehb Yükselişe Mi Geçti?](/belgeler/tr/resimler/pul/326.jpg)
Dehb Yükselişe Mi Geçti?
4 Ekim 2016-Çarşamba
DEHB, her zaman gündemde olan bir konu. Bu yazıyı okuyorsanız bu DEHB ile ilgilendiğinizi gösterir. O kadar güncel bir konu ki bazıları bunun salgın bir hastalık olduğunu iddia eder. Yetişkin nüfusun %4’ünün DEHB’li olduğu sanılmaktadır. Bu 8 milyon insan yapar. Ancak, The Clinical Neuropsychologist dergisinde yayınlanan bir araştırmaya göre, çözüm için doktorlara giden 4 yetişkinden birinin ya belirtileri abarttığını ya da sahte belirtiler söylediği göstermektedir. Bu demekti ki yaklaşık 2 milyon insan sahte DEHB belirtileri gösteriyor.
Minneapolis’te Hennepin County Medical Center için medikal hizmeti sunan Hennepin Faculty Associtas’de klinik nöropsikolog olarak çalışan Paul Marshall, yaptığı araştırmada, yetişkin katılımcıların %25’nin testlerde DEHB belirtilerini daha kötü göstermeye çalıştıklarını tespit etti. Dr.Marshall ve çalışma arkadaşları 268 hastanın medikal kayıtlarını inceledi. Dikkatlice hasta ölçeklerini ve anketlerini incelediler. Anketler, belirtilerini abartmaya çalışanları tespit etmek için mini testlerle birleştirilmişti. Marshall, ankette belirtilerini abartmaya çalışan kişilerin gerçek DEHB testinde belirtilerinin düşük çıktığını buldu.
Marshall şunları söyledi: “Belirtilerini abartanların bazıları gerçekten DEHB belirtileri gösteriyordu ancak tanı konmasını garantilemeye çalışıyorlardı. Bazılarının hiç DEHB belirtisi göstermiyordu bunları anlamakta çok zorlandık. Birçok insan belirtileri taşıdığını düşünüyordu çünkü işyerlerinde ve evlerinde sorun yaşıyorlardı ve bunun sebebinin DEHB olduğunu zannediyorlardı. Genelde bunun sebebi, depresyon, kaygı ve uyku azlığıdır.”
Daha önce defalarca yazdığım gibi DEHB için bir patoloji yoktur, beyinde bir tümör gibi ve ya bir bölge yoktur. Ayrıca tam bir tanılayıcı test yoktur. Bu yüzden tanı koymak çok görecelidir. Birçok insan genelde 20 dakikalık bir doktor muayenesinde ilaç tedavisine başlıyor.
Marshall şunları ekledi: “Bazı hastalar sürekli ilaç kullanmak için belirtileri abartıyor. Bazı durumlarda üniversite öğrencileri ve mezunları testlerde daha iyi odaklanmak için ilaç tedavisi almaya çalıştıklarından belirtilerini abartıyorlar.”
Marshall’ın gözlemleri, üniversite öğrencilerinin %34’ünün uygunguz DEHB ilaçları kullanımını rapor ettiklerini gösteren önceki çalışmalarını(Journal of American College Health. Issue: Volume 57, Number 3/ November – December 2008 Pages:315 – 324) hatırlattı. Birçok uygunsuz ilaç kullanan kişi, DEHB ilaçlarını akademik stresin yoğun olduğu dönemlerde, yorgunluklarını giderdiğini, anlama kabiliyetlerini, ilgilerini ve hafızalarını artırdığını belirtti.
DEHB ilaçları DEHB’li olmayan birine ne yararlar getirir? DEHB ilaçları, kokain ve amfetamin gibi ilaçlarla aynı kategoriden sayılıyor.
Sizi şaşırtabilir ama DEHB ilaçları herkese yarar. Uyarıcı ilaçlar, geçici olarak, beyin fonksiyonlarını artırıyor ve lise ve üniversite öğrencileri için sınavları daha kolay hale getirir. Öğrenciler bunun farkındalar ve ilaçları bu yüzden kullanıyorlar.
Bu gerçekler, sağlık sistemimizin bir sorununu ortaya çıkarıyor: birçok doktor ters mantıkla ilaçları DEHB tedavisi için kullanıyor. Bir hasta DEHB belirtileri gösterdiğinde ilaç tedavisi verirler ve belirtiler azalıyor mu diye bakarlar. Mantık şöyle: eğer ilaç belirtileri azaltıyorsa demek ki sorun DEHB’miş. Bu yanlış bir çıkarımdır çünkü belirtiler geçici olarak herkes için azalır.
İlaçların kullanılması gereken yerler vardır. Gerçek bir uzmandan gerçek bir tanı değerlendirmesi almalı mıyız? Evet. Bu 20 dakikadan fazla mı sürer? Evet. İlaçtan daha fazlasını yapmalı mıyız? Evet. NIH, çok modelli bir yaklaşımın daha iyi olacağını belirtiyor. Bu davranış şekillendirme ve bilişsel beceri geliştirmeyi de kapsıyor. Tanıdık geldi mi? Evet, Bu, Play Attention.